Jihomoravský kraj
Moravskoslezský kraj
Olomoucký kraj
Zlínský kraj

Specjalności regionalne

Województwo Południowomorawskie - słońce ukryte w smakach

Województwo Płudniowomorawskie rozciąga się na terenie kilku wyraźnych regionów etnograficznych (Slovácko, Podhorácko, Haná), które charakteryzuje barwna skala tradycji ludowych będących źródłem swoistej regionalnej gastronomii. Na oryginalność tutejszej kuchni ma wpływ przede wszystkim urodzajność kraju z dostatkiem zbóż, ziemniaków, owoców oraz wina. Kuchnia codzienna była co prawda prosta, ale pachnąca owocowymi knedlikami, patentami (plackami ziemniaczanymi z powidłami i makiem) lub buchtami (plackami) z pożywną zupą z fasoli i grochu. Świątecznie nakrywało się do wyjątkowej zupy makaronowej, pieczonej gęsi z kapustą kiszoną i knedlikiem ziemniaczanym z miejscowym czerwonym winem. Można tu wziąć udział w całym szeregu degustacji win i przepalanek miejscowych producentów, które podobnie, jak muzyka cymbałowa, wyborni śpiewacy i tancerze podkreślają osobliwy koloryt tego kraju.

Piwnice winne i wino

Piwnice winne i wino

Morawy Południowe są krajem winnic i wina. Region winiarski Morawy posiada bardzo dobre warunki do produkcji wina. Powstają tutaj świetne wina białe o ciekawym spektrum aromatów, korzenności z dodatkiem mineralności oraz bogactwem substancji, które winorośl czerpie z urodzajnych gleb. Harmonię aromatów i smaków podkreśla rześka kwasowość. Również wina czerwone należą od dawien dawna do Moraw. Charakterystycznemu smakowi czerwonych win morawskich nie brakuje owocowego charakteru oraz ziemistej esencjonalności. Dzięki nowoczesnym technologiom i sposobom produkcji morawskie wina czerwone się zmieniają, są bardziej delikatne i zharmonizowane. Region południowomorawski z swoimi unikatowymi warunkami przyrodniczymi daje podstawy do oryginalności i różnorodności tutejszych win.

Region winiarski Morawy dzieli się na cztery podregiony winiarskie:Podregion Znojemski, Podregion Mikulovski, Podregion Velkopavlovicki, Podregion Slovacki.

Atrakcją winiarską jest zwiedzanie Piwnicy zamkowej w miejscowości Valtice, gdzie jest cały rok do dyspozycji Narodowy salon win z ekspozycją i degustacją 100 najlepszych win w RCz (www.vinarskecentrum. cz). Gastronomia Moraw Południowych i wino są nieodłącznie związane.

www.wineofczechrepublic.cz
www.stezky.cz

Świniobicie i kiełbaski

Świniobicie i kiełbaski

Świniobicie ma bogate tradycje w całych Morawach i Śląsku i staje się coraz ciekawszym magnesem turystycznym i gastronomicznym. Tradycyjne slováckie świniobicie dla publiczności – „bourání“ (rozbiórkę) świniaka z akordeonistą i wieczorną muzykę cymbałową z wieprzową biesiadą można odwiedzić na przykład w miejscowości Bukovany na Hodonínsku. Na własne oczy wszystko widzieć a potem i skosztować – to jest przeżycie marzeń każdego smakosza.

www.bukovansky-mlyn.cz

Slovácka śliwowica – lek, który nie zawiedzie

Slovácka śliwowica – lek, który nie zawiedzie

Jeżeli w Morawach Południowych odwiedzimy którąś z wielu imprez folklorystycznych, na pewno spotkamy się też z doskonałą śliwowicą – z aromatycznym destylatem z dojrzałych śliwek. Porządną domową śliwowicę produkuje się wyłącznie z owoców bez domieszek, dzięki czemu powstaje całkowicie naturalny produkt, który jest uważany za lek. Wydarzeniem są też same degustacje śliwowicy. Jednym z najbardziej znanych jest degustacja w miejscowości Radějov na Hodonínsku, gdzie bywa do 2000 próbek owocowych przypalanek.

www.radejov.cz

Znojemskie ogórki – tradycja, która żyje

Słynny delikates, stuletnia tradycja uprawy i konserwowania zieleniny – to jest znany Znojemski ogórek. Od 2008 roku nawiązuje spółdzielnia Znojemská okurka na najlepsze tradycje konserwowania ogórków w miejscowości Znojmo. Tradycyjny sposób przerobu, najwyższej jakości ogórki ze zbioru i klasyczna receptura nam znów przynosi na stół najlepszy światowy delikates.

www.znojemskaokurka.cz

Piwo

Piwo

Z Morawami Południowymi nieodłącznie związane jest wino. Cały czas powstają tu nowi producenci wina, choć nagle jakby zaczęło się wydawać, że wina było już za dużo i na Morawach Południowych w ostatnich latach powstało również kilka małych prywatnych browarów. Fundament produkcji piwa tworzony jest przez browary przemysłowe, takie jak Browar Starobrno, Černá Hora, Pałacowy Browar Břeclav oraz Vyškov, natomiast oferta uzupełniona jest przez kilka minibrowarów. Na przykład minibrowar Pegas, to jeden z pierwszych w Republice Czeskiej i w ogóle pierwszy na Morawach, Browar Mamut w miejscowości Mikulov, Browar Lucky Bastard, Browar Slavkovský lub Sentické piwo miodowe Kvasar. Od 2011 r. Kvasar posiada tytuły „Regionalna żywność Kraju Południowomorawskiego“ oraz „Złoty Smak Moraw Południowych“. Te małe browary znajdują coraz to więcej miłośników, albowiem tradycyjny sposób warzenia piwa i rzetelna jakość przyciągają dziś do małych browarów coraz to więcej ludzi.

http://pivni.info/pivovary/jihomoravsky-kraj/

Województwo Morawsko-śląskie - aromat z posmakiem północy

W związku z tradycyjną gastronomią w Województwie Morawsko-śląskim obowiązuje, że im dalej przemieszczamy się na północ, tym wyraźniej jest odczuwalny wpływ polskiej kuchni (np. polski-śląski bigos). Tradycyjne jadło mieszkańców Województwa Morawsko-śląskiego odpowiadało naturalnym warunkom i było raczej skromne i proste, oczywiście z regionalnymi różnicami. Przede wszystkim obowiązywała zasada, że zupa to jest „grunt”. Czasem zupa bywała nawet jedynym daniem, ale musiała być gęsta, syta i pożywna i najczęściej była przygotowywana z kiszonej kapusty lub z mleka (również kwaśnego, serwatki). Wśród prostego ludu królowały dania bezmięsne i ziemniaki z kapustą w różnych wersjach i w zasadzie były podstawą jadłospisu. Mięso było pokarmem świątecznym i często było konserwowane przez marynowanie, wędzenie i wekowanie. Z dań mącznych przeważały płatki z ciasta drożdżowego – z owocami, twarogiem, powidłami, makiem, ale również z kapustą. Wiele z tradycyjnych dań wciąż można kupić na szeregu lokalnych festynów ludowych.

Ciastka Štramberské uši

Ciastka Štramberské uši

Nie tylko jako przysmak o smaku piernikowym, ale również jako pamiątkę odwożą goście z miejscowości Štramberk miejscową specjalność. Štramberské uši są wyrobem cukierniczym związanym legendą o Tatarach, którzy podobno podczas swoich średniowiecznych najazdów ucinali swoim nieprzyjaciołom właśnie uszy. Niektóre certyfikowane stoiska znajdziemy wprost na rynku. Producentów którzy mogą legalnie używać tej tradycyjnej marki, jest dokładnie 11.

www.stramberk.cz

Karp Odrzański – tradycyjna ryba

Karp Odrzański – tradycyjna ryba

Regionalny znak regionu Moravské Kravařsko, Który gwarantuje pochodzenie wyrobu i związek z konkretnym terytorium ma też karp odrzański. Ta tradycyjna ryba jest sprzedawana i przerabiana na rynek wewnętrzny oraz jest przeznaczona na eksport za granicę.“

www.domaci-vyrobky.cz
www.rybarstvi-denas.cz

Likier ziołowy Lysá Hora

Likier ziołowy Lysá Hora

Likier ziołowy Lysá Hora – bardzo delikatnego gorzko-słodkiego smaku, jest produkowany od 1856 roku z naturalnych ekstraktów ziołowych i destylatu owocowego. Chlubi się dwoma historycznymi światowymi tytułami – Najwyższym wyróżnieniem na wystawie światowej Grand Prix w Paryżu (1900) i Złotą państwową nagrodą z Wiednia (1904). Likier ten jest idealnym prezentem dla turystów na pamiątkę pobytu w Województwie Morawsko-śląskim.

www.beskydskalikerka.cz/lysa-hora/

Piwo Radegast, piwo Ostravar

Piwo Radegast, piwo Ostravar

Browar Radegast Nošovice jest nowoczesnym browarem (1970), który na czeski rynek przyniósł wyjątkowe i popularne piwo o wyraźnej goryczce i pełnym smaku. Oprócz zwiedzania z degustacją (zamówienie on-line) browar przygotowuje szereg ciekawych imprez – festyn piwny Radegast den, Radegastův rej (www.radegastuvrej. cz), adrenalinowy konkurs Ucieczka w łańcuchach i inne. Piwo Ostravar jest typowe dla miasta Ostrawy i okolicznego regionu. Tradycje jego produkcji sięgają, z zachowaniem tradycyjnej procedury, aż do 1897 roku. Zwiedzanie z degustacją piw (trzeba zamówić) dopełnia nietradycyjne zwiedzanie muzeum browaru. Można też (po uzgodnieniu) w browarze Hostinský pivovar i hotelu Excelent, który przywrócił po ponad 100 latach tradycję warzenia piwa w miejscowości Rýmařov. Atrakcyjne wyróżnienie „najlepsze ciemne piwo roku 2006 w całej Europie środkowej“ otrzymał od amerykańskiego czasopisma Wall Street Journal Browar miejski Štramberk.

www.radegast.cz
www.ostravar.cz
www.excelent.cz
www.relaxvpodhuri.cz

Vařónka i Miodula – podwójne zagrzanie

„Vařónka“ jest to gorzałka, która jest w RCz wciąż pędzona przeważnie we wschodniej połowie Województwa Morawsko-śląskiego. Naprawdę tradycyjną można sporządzić mieszając cukier karmelowy, wodę i dodatki (sok z cytryny, miód – nie jest konieczne) i przyprawy (cynamon, goździk). Po przegotowaniu ostrożnie dolać spirytus. Podaje się gorącą a pierwotnie maszczono ją słoniną. Natomiast miodula jest gorzałką typową dla Śląska Cieszyńskiego. Powstaje przez połączenie miodu, przegotowanej wody i spirytusu (w stosunku 1:1:1). Im dłużej dojrzewa, tym więcej zyskuje na jakości.

Województwo Ołomunieckie - tradycja serów, trunków i piwa

Kuchnia hanacka jest słynna we wszystkich zakątkach Republiki Czeskiej. Mało kto oprze się takim specjałom, jakimi są domowe hanackie placki lub oryginalne Serki ołomunieckie. Serki ołomunieckie są prawdziwym rarytasem i są dla Republiki Czeskiej tak samo ważną specjalnością gastronomiczną, jak na przykład ser edamski dla Holandii, parmezan dla Włoch lub camembert dla Francji. Jesionickie lasy oferują gastronomiczne specjalności, do produkcji których są używane przede wszystkim czyste produkty z gór. Popularna jest zupa grzybowa, gulasz z dziczyzny, placki ziemniaczane oraz wciąż popularne dania słodkie – domowe knedliki jagodowe lub konfitury borówkowe.

Serki ołomunieckie – jedyny oryginalny czeski ser stołowy

Serki ołomunieckie – jedyny oryginalny czeski ser stołowy

Około 500 lat serki produkowano chałupniczo w miejscowościach w okolicy Ołomuńca i nazywano je twarożkami wiejskimi. Oryginalne serki ołomunieckie są jedynym oryginalnym czeskim serem, którego nazwa jest chroniona międzynarodowo. Produkowane są w miejscowości Loštice niedaleko Litovli i charakteryzuje je wyraźny i przenikliwy smak, który zależy od stopnia dojrzałości. Serki mają niską zawartość tłuszczu (około 1%), wysoką zawartość białek, wapnia i są wskazane jako produkt dietetyczny. Loštice mogą pochlubić się też Muzeum Serków Ołomunieckich (czynne od czerwca do sierpnia od poniedziałku do soboty do południa lub zwiedzanie do uzgodnienia), oferuje sprzedaż w sklepie firmowym i prawdopodobnie w jedynym automacie na serki na świecie. Coraz bardziej popularne są też obchody muzyki i serków Pod Loštickým nebem z wyborami Króla Twarożka i inne imprezy.

www.tvaruzky.cz

Ser pleśniowy Niva – wciąż popularny

Ser pleśniowy Niva – wciąż popularny

W Republice Czeskiej nie ma chyba nikogo, kto by nie znał sera pleśniowego Niva oraz jego delikatnego i jednocześnie pikantnego smaku. Ser ten w miejscowości Otinoves koło Prostějova jest produkowany według sprawdzonej receptury od 1963 roku. Podstawowym surowcem jest pasteryzowane pełne mleko, szlachetna pleśń Penicillium roqueforti, zakwas, kultura śmietanowa i sól.

www.mot.cz

Ser naturalny Gran Moravia – tradycja bez granic

Ser naturalny Gran Moravia – tradycja bez granic

Importowana sztuka włoskich mistrzów serowarskich i wierność starym tradycjom ręcznej produkcji. Gran Moravia jest naturalnym, ekstra twardym, długo dojrzewającym serem wyprodukowanym z wyjątkowej jakości mleka krowiego bez dodatków chemicznych i barwników o wyrafinowanym aromacie z wyraźnym i przyjemnym smakiem. Jest produkowany w miejscowości Tří Dvory.

www.orrero.cz
www.granmoravia.com

Prostějovská Starorežná

Prostějovská Starorežná

Tradycyjny wyrób Województwa Ołomunieckiego z gorzelni Palírna u Zeleného stromu Prostějov, którego receptura pochodzi z drugiej połowy XVII wieku. Wśród 11 użytych ziół przeważa anyż jak w aromacie, tak również w smaku. Działa korzystnie na górne drogi oddechowe, trawienie i nie zawiera żadnego cukru. Ten napój alkoholowy chłodzony może służyć też jako aperitif.

www.starorezna.cz

Bitter JAKAMARUS

Bitter JAKAMARUS

Legenda czeskich likierów. Reinkarnację słynnego międzywojennego likieru ziołowego Jakamarus opracowanego z aptekarską dokładnością można zobaczyć w gorzelni Hanácká pálenice Těšetice. Oryginalna procedura zawiera macerację ziół leczniczych w alkoholu, dojrzewanie Jakamarusa w dębowych beczkach i ręczne rozlewanie gotowego likieru do butelek wzoru z lat trzydziestych ubiegłego wieku, które stwarzają niepowtarzalną atmosferę prawdziwego mistrzostwa likierniczego.

www.jakamarus.cz

Piwo Litovel, Holba i Zubr

Piwo Litovel, Holba i Zubr

„Morawski Pilzner“, tak nazywano w czasach międzywojennej „pierwszej republiki“ litovelskie piwo dzięki jego wyjątkowej jakości. To piwo Královské (Królewskie) z browaru Litovel zachowało się do dziś podobnie, jak přerovski Zubr Premium – najlepsze piwo leżakowane (2008) i Zubr Gold – zwycięzca wśród jasnych piw beczkowych RCz (2008). Browar Holba Hanušovice z wyjątkowym położeniem w podgórzu Jesioników należy do pierwszej dziesiątki największych browarów w RCz. O popularności „czystego piwa z gór” świadczy wciąż rosnąca produkcja popularnego Šeráka.

www.litovel.cz
www.holba.cz
www.zubr.cz

Woda mineralna Hanácká kyselka i Ondrášovka

Woda mineralna Hanácká kyselka jakością i ilością sprzedanych wyrobów należy do największych producentów naturalnych wód mineralnych w RCz. Woda mineralna Ondrášovka jest znów unikalna swoim składem i kombinacją wysokiej zawartości wapnia z bardzo niską zawartością sodu (zapobiega nadkwasocie).

www.hanackakyselka.cz
www.ondrasovka.cz

Województwo Zlínskie - smaczny czar rozmaitości

Wschodnia część Moraw – to jest przede wszystkim Województwo Zlínskie. Tutejsze barwne tradycje ludowe Wołoch, Slovácka, Hané, Podřevnicka i innych regionów są źródłem rozmaitości oferty gastronomicznej województwa. Prawdziwym regionalnym centrum gastronomicznym pełnym tradycyjnych dań (łącznie z gorzelnią) jest skansen w miejscowości Rožnov. Oryginalne receptury są na Morawach wschodnich związane przede wszystkim z gryką, z dzisiejszego punktu widzenia rośliną zbożową przyszłości i racjonalnego odżywiania o działaniu leczniczym. Województwa Zlínskiego nie sposób wyobrazić sobie bez typowego pieczywa frgály, owczego sera, kapuśniaku kyselica, wina, produktów ze śliwek i vizovickiego pieczywa, które jest ważnym elementem wołoskiej twórczości artystycznej. Kroměřížsko, Luhačovicko i Zlínsko jest ze swoją barwną ofertą dań i wrażeń unikalnym miejscem, które warto odwiedzić.

Wołoskie pieczywo frgál – słodki oryginał po morawsku

Wołoskie pieczywo frgál – słodki oryginał po morawsku

Wołochy dały światu olbrzymie placki, które podbijają serca smakoszów swoim zniewalająco słodkim smakiem. Frgál jest znaną specjalnością wołoskiej kuchni. Pierwotne znaczenie słowa frgál było obraźliwe i oznaczało nieudane pieczywo. Stopniowo jednak nazwa frgál przyjęła się jako nazwa wielkiego okrągłego placka pieczonego w piecu. Frgály były daniem świątecznym i do dziś rozróżnia się je według nadzienia – mogą to być powidła – gruszkowe, śliwkowe lub jabłkowe, ew. mak z orzechami, twaróg z kaszą i miód. Niecodzienny jest frgál nadziewany kapustą (tzw. zelník). Z wołoskim frgálem z pewnością spotkamy się na tradycyjnych imprezach folklorystycznych a po skosztowaniu długo nie zapomnimy o Wołochach.

www.valassko.cz

Piwnice winne i wino – tradycja i miłość do rzemiosła

Piwnice winne i wino – tradycja i miłość do rzemiosła

Urok winiarskiego podregiony Slovácka jest rozmaitość i pełnia smaku uprawianych gatunków wina. Wart odwiedzenia jest przede wszystkim rezerwat zabudowań winiarskich w miejscowości Vlčnov, chroniony zespół historycznych winiarskich „búd“ w miejscowości Veletiny lub mieszczańskie piwnice winne wprost w miejscowości Uherské Hradiště- Mařatice lub Piwnice klasztorne w miejscowości Kroměříž. Do morawskich specjalności należy też burčák, młode mętne wino o słodkim smaku.

www.slovacko.cz
www.vinazmoravy.cz

Powidła – śliwkowe złoto

Powidła – śliwkowe złoto

Tradycyjny kuchenny półprodukt powidła jest (w odróżnieniu od dżemów i marmolad) z rozgotowanych owoców zagęszczonych przez odparowanie wody (bez cukru). Najlepsze powidła są z dojrzałych a nawet przejrzałych śliwek. Śliwka jest w Województwie Zlínskim najbardziej popularnym drzewem owocowym, dlatego specyficzny smak powideł często spotkamy w tutejszych charakterystycznych daniach.

Śliwowica i kalvados – więcej, niż tradycja

Śliwowica i kalvados – więcej, niż tradycja

W Województwie Zlínskim jest bardziej, niż gdziekolwiek indziej, wciąż bardzo żywa tradycja produkcji śliwowicy. Czysty i szlachetny destylat, wyprodukowany bez jakichkolwiek dodatków, wyłącznie z owoców śliwy lub durancji – jest tu uważany bardziej za lek, niż alkohol i jest też najbardziej ceniony. Popularny jest też kalvados, który produkuje się przez destylację sfermentowanych jabłek. Nic dziwnego, że właśnie w miejscowości Vizovice w areale spółki Rudolf Jelínek powstał Distillery Land, który prezentuje tradycje i sztukę przemiany owoców na wysokiej jakości destylaty. Trasa zwiedzania obejmuje między innymi centrum zwiedzania ze sklepem firmowym, degustacją, muzeum gorzelnictwa i ekspozycję whisky. W lipcu odbywa się zwiedzanie dla gości zawsze o godz. 13.00 (P–Pt), w innych godzinach jest konieczne zamówienie.

www.rjelinek.cz

Piwo Janáček – cierpkie orzeźwienie

Piwo Janáček warzy się w miejscowości Uherský Brod Dziś produkuje się tu 9 rodzajów piw i 1 rodzaj piwa smakowego z możliwością wyboru z 6 smaków. Browar można odwiedzić w ramach zwiedzania (min. 10 osób), termin zwiedzania należy uzgodnić wcześniej.

www.pivovar-janacek.cz

Soki jabłkowe z Hostětína – tradycja Białych Karpat

Sadownictwo w Białych Karpatach ma wiekowe tradycje a sok jabłkowy od niepamiętnych czasów produkował szereg hodowców jabłoni. Na tę tradycję nawiązują w wytwórni moszczu w miejscowości Hostětín swoimi naturalnymi jabłkowymi bio sokami doskonałej jakości. Wyrób jest nosicielem znaku ochronnego Tradycja Białych Karpat.

www.tradicebk.cz